การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ และปุ๋ยเคมีในการเพิ่มผลผลิตไม้ผลบนร่องสวน

 

            มะม่วง      

            ปี2545

                        ปุ๋ยเคมี 100 %  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 24.4 กิโลกรัม/ต้น

                        ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 42.2 กิโลกรัม/ต้น

                        ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 20.6 กิโลกรัม/ต้น

                        ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.3 กิโลกรัม/ต้น

                        ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 3.7 กิโลกรัม/ต้น

                โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือวิธีการใส่ปุ๋ยเคมีอย่างเดียว 100 % หรือปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น หรือปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้นให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันและสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ 24.4 ,42.2 และ 20.6 กก./ต้น ตามลำดับ

             ปี2546 

                        ปุ๋ยเคมี 100 %  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 4.7 กิโลกรัม/ต้น

                        ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.4 กิโลกรัม/ต้น

                        ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.8 กิโลกรัม/ต้น

                         ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 3.4 กิโลกรัม/ต้น

                         ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.7  กิโลกรัม/ต้น

            โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือเฉลี่ย  6.1 กก./ต้น

           

            ละมุด        

            ปี2545

                    ปุ๋ยเคมี 100 %  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 10.6 กิโลกรัม/ต้น

                    ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 13.5 กิโลกรัม/ต้น

                    ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 15.9 กิโลกรัม/ต้น

                    ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 20.2 กิโลกรัม/ต้น

                    ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 26.6  กิโลกรัม/ต้น

            โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี + น้ำหมักชีวภาพ และวิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันและสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ 20.2 และ 26.6 กก./ต้น ตามลำดับ

            ปี2546 

                ปุ๋ยเคมี 100 %  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 23.6 กิโลกรัม/ต้น

                 ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 22.5 กิโลกรัม/ต้น

                 ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 20.4 กิโลกรัม/ต้น

                 ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 21.3 กิโลกรัม/ต้น

                 ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 27.7  กิโลกรัม/ต้น

            โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือเฉลี่ย  23.1 กก./ต้น

           

            กระท้อน

            ปี2545

                ปุ๋ยเคมี 100 %  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 39.6 กิโลกรัม/ต้น

                 ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 57.8 กิโลกรัม/ต้น

                 ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 92.6 กิโลกรัม/ต้น

                 ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 27.0 กิโลกรัม/ต้น

                  ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 116.6  กิโลกรัม/ต้น

            โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น หรือใส่ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น หรือวิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันและสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ 57.8, 92.6 และ 116.6 กก./ต้น ตามลำดับ

                ปี2546

                ปุ๋ยเคมี 100 %  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 70.8 กิโลกรัม/ต้น

                ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 70.8 กิโลกรัม/ต้น

                ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 79.7 กิโลกรัม/ต้น

                ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  ให้ผลผลิตเฉลี่ย 129.3 กิโลกรัม/ต้น

โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือการใส่ปุ๋ย เคมี 100 % , ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ,ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น แ ละปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตไม่แตกต่างกัน คือ 70.8 - 103.2 กก./ต้น ส่วน การใช้ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตสูงสุด 129.3 กก./ต้น แตกต่างจากวิธีอื่นอย่างมีนัยสำคัญ แต่ไม่แตกต่างกับการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพให้ผลผลิตเฉลี่ย 103.2 กิโลกรัม/ต้น

                   ผลการทดลองปี 2545-2546            

            มะม่วง       พบว่าวิธีที่มีแนวโน้มให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการอื่นๆคือการใส่ปุ๋ยเคมีอย่างเดียว 100 % หรือปุ๋ยเคมี 50% + ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น หรือปุ๋ยเคมี 50% + ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ทั้ง 3 วิธีให้ผลผลิต ไม่แตกต่างกันคือเฉลี่ย 29.1 กก./ต้น และสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ

            ละมุด         พบว่าวิธีที่มีแนวโน้มให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการอื่นๆคือ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี + น้ำหมักชีวภาพ และ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น + น้ำหมักชีวภาพ  ทั้ง 2 วิธีให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันคือเฉลี่ย  23.4 กก./ต้น และสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ

            กระท้อน  พบว่าวิธีที่ให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญ คือวิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น + น้ำหมักชีวภาพ ซึ่งให้ผลผลิตเฉลี่ย 109.9 กิโลกรัม/ต้น

            ผลตอบแทนส่วนเพิ่ม (marginal rate return :MRR)

จากผลการวิเคราะห์ผลตอบแทนส่วนเพิ่ม ซึ่งกำหนดให้การใช้ปุ๋ยเคมี 100 % เป็นวิธีที่นำมาเปรียบกับการใช้ปุ๋ยอื่นๆร่วมกับปุ๋ยเคมี  พบว่า การใช้ปุ๋ยมะม่วง มีวิธีการใช้ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น เพียงวิธีเดียวที่ให้อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มเป็นบวกคือ 462 %  การใช้ปุ๋ยละมุด มีวิธีใส่ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  และ ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ที่ให้อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มเป็นบวกคือ 682 และ 247 % และการใช้ปุ๋ยกระท้อน ทุกวิธีให้อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มเป็นบวกและมีค่าสูงคือการใช้

ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ มีค่าอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 4818 % การใช้ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ มีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 1786 %  การใช้ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น มีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 437 %   การใช้ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น มีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 274 %  (ตาราง 59-62)

                จากผลการทดลองสรุปได้ว่าวิธีการใช้ปุ๋ยอื่นๆร่วมกับปุ๋ยเคมี ในการผลิตมะม่วงคือการใช้ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น  การผลิตละมุดมีใช้วิธีใส่ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ  หรือ ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ และการผลิตกระท้อนการใช้ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ซึ่งการใช้ปุ๋ยดังกล่าวให้ผลผลิตแตกต่างจากวิธีอื่นอย่างมีนัยสำคัญและมีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มสูง

 

ตาราง 59  ผลผลิตไม้ผลที่ใส่ปุ๋ยแบบต่างๆ (กก./ต้น)

กรรมวิธี

 

มะม่วง

ละมุด

กระท้อน

ปี2545

ปี2546

เฉลี่ย

ปี2545

ปี2546

เฉลี่ย

ปี2545

ปี2546

เฉลี่ย

ปุ๋ยเคมี 100 %

24.4 ab

4.7

14.6

10.6b

23.6

17.1

39.6bc

70.8b

55.2

ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น

42.2a

7.4

24.8

13.5b

22.5

18.0

57.8ab

70.8b

64.3

ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น

20.6ab

7.8

14.2

15.9b

20.4

18.2

92.6a

79.7b

86.2

 ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ

7.3b

3.4

5.4

20.2ab

21.3

20.8

27.0c

129.3a

78.2

ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ

3.7b

7.7

5.7

26.6a

27.7

27.2

116.6a

103.2a

109.9

เฉลี่ย

19.6

6.1

12.9

17.4

23.1

20.3

66.7

90.8

78.8

sig

CV

.048*

21.6

.096 ns

53.0

 

.031*

44.1

.156 ns

22.3

 

.000**

33.1

.042*

40.0

 

*ค่าเฉลี่ยที่ตามด้วยตัวอักษรที่เหมือนกันไม่แตกต่างกันทางสถิติโดยวิธี DMRT ที่ระดับความเชื่อมั่น 95 %

**ค่าเฉลี่ยที่ตามด้วยตัวอักษรที่เหมือนกันไม่แตกต่างกันทางสถิติโดยวิธี DMRT ที่ระดับความเชื่อมั่น 99 %         ns ค่าเฉลี่ยไม่แตกต่างกันทางสถิติ

ตาราง 60  การวิเคราะห์อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มการใช้ปุ๋ย มะม่วง                                                                                                                                                       

กรรมวิธี

ต้นทุน

ผันแปร

(บาท/ต้น)

ต้นทุน

ส่วนเพิ่ม

(บาท/ต้น)

ผลผลิต

กิโลกรัม/ต้น

รายได้

(บาท/ต้น)

รายได้สุทธิ

(บาท/ต้น)

รายได้สุทธิ

ส่วนเพิ่ม

(บาท/ต้น)

MRR

%

ปุ๋ยเคมี 100 %

27

0

14.6

291.0

264.0

 

 

 ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ

34

7

5.4

107.0

73.0

-191.0

-2729

ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น

63.5

36.5

24.8

496.0

432.5

168.5

462

ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ

70.5

43.5

5.7

114.0

43.5

-220.5

-507

ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น

113.5

86.5

14.2

284.0

170.5

-93.5

-108

 

อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม =  รายได้สุทธิส่วนเพิ่มx100

                                ต้นทุนที่เพิ่ม      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ตาราง 61  การวิเคราะห์อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มการใช้ปุ๋ย กระท้อน

กรรมวิธี

ต้นทุน

ผันแปร

(บาท/ต้น)

ต้นทุน

ส่วนเพิ่ม

(บาท/ต้น)

ผลผลิต

กิโลกรัม/ต้น

รายได้

(บาท/ต้น)

รายได้สุทธิ

(บาท/ต้น)

รายได้สุทธิ

ส่วนเพิ่ม

(บาท/ต้น)

MRR

%

ปุ๋ยเคมี 100 %

27

0

55.2

828.0

801.0

 

 

 ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ

34

7

78.2

1172.3

1138.3

337.3

4818

ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น

63.5

36.5

64.3

964.5

901.0

100.0

274

ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ

70.5

43.5

109.9

1648.5

1578.0

777.0

1786

ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น

113.5

86.5

86.2

1292.3

1178.8

377.8

437

 

ตาราง 62  การวิเคราะห์อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มการใช้ปุ๋ย ละมุด                                                                                                                                                        

กรรมวิธี

ต้นทุน

ผันแปร

(บาท/ต้น)

ต้นทุน

ส่วนเพิ่ม

(บาท/ต้น)

ผลผลิต

กิโลกรัม/ต้น

รายได้

(บาท/ต้น)

รายได้สุทธิ

(บาท/ต้น)

รายได้สุทธิ

ส่วนเพิ่ม

(บาท/ต้น)

MRR

%

ปุ๋ยเคมี 100 %

27

0

17.1

256.5

229.5

 

 

 ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ

34

7

20.8

311.3

277.3

47.8

682

ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น

63.5

36.5

18.0

270.0

206.5

-23.0

-63

ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ

70.5

43.5

27.2

407.3

336.8

107.3

247

ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น

113.5

86.5

18.2

272.3

158.8

-70.8

-82