การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ และปุ๋ยเคมีในการเพิ่มผลผลิตไม้ผลบนร่องสวน
มะม่วง
ปี2545
ปุ๋ยเคมี 100 % ให้ผลผลิตเฉลี่ย 24.4 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 42.2 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 20.6 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.3 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 3.7 กิโลกรัม/ต้น
โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือวิธีการใส่ปุ๋ยเคมีอย่างเดียว 100 % หรือปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น หรือปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้นให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันและสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ 24.4 ,42.2 และ 20.6 กก./ต้น ตามลำดับ
ปี2546
ปุ๋ยเคมี 100 % ให้ผลผลิตเฉลี่ย 4.7 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.4 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.8 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 3.4 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 7.7 กิโลกรัม/ต้น
โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือเฉลี่ย 6.1 กก./ต้น
ละมุด
ปี2545
ปุ๋ยเคมี 100 % ให้ผลผลิตเฉลี่ย 10.6 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 13.5 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 15.9 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 20.2 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 26.6 กิโลกรัม/ต้น
โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี + น้ำหมักชีวภาพ และวิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันและสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ 20.2 และ 26.6 กก./ต้น ตามลำดับ
ปี2546
ปุ๋ยเคมี 100 % ให้ผลผลิตเฉลี่ย 23.6 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 22.5 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 20.4 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 21.3 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 27.7 กิโลกรัม/ต้น
โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือเฉลี่ย 23.1 กก./ต้น
กระท้อน
ปี2545
ปุ๋ยเคมี 100 % ให้ผลผลิตเฉลี่ย 39.6 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 57.8 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 92.6 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 27.0 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 116.6 กิโลกรัม/ต้น
โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น หรือใส่ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น หรือวิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันและสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ 57.8, 92.6 และ 116.6 กก./ต้น ตามลำดับ
ปี2546
ปุ๋ยเคมี 100 % ให้ผลผลิตเฉลี่ย 70.8 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 70.8 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 79.7 กิโลกรัม/ต้น
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 129.3 กิโลกรัม/ต้น
โดยแต่ละวิธีให้ผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือการใส่ปุ๋ย เคมี 100 % , ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น ,ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น แ ละปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตไม่แตกต่างกัน คือ 70.8 - 103.2 กก./ต้น ส่วน การใช้ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตสูงสุด 129.3 กก./ต้น แตกต่างจากวิธีอื่นอย่างมีนัยสำคัญ แต่ไม่แตกต่างกับการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพให้ผลผลิตเฉลี่ย 103.2 กิโลกรัม/ต้น
ผลการทดลองปี 2545-2546
มะม่วง พบว่าวิธีที่มีแนวโน้มให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการอื่นๆคือการใส่ปุ๋ยเคมีอย่างเดียว 100 % หรือปุ๋ยเคมี 50% + ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น หรือปุ๋ยเคมี 50% + ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น ทั้ง 3 วิธีให้ผลผลิต ไม่แตกต่างกันคือเฉลี่ย 29.1 กก./ต้น และสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ
ละมุด พบว่าวิธีที่มีแนวโน้มให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการอื่นๆคือ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี + น้ำหมักชีวภาพ และ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น + น้ำหมักชีวภาพ ทั้ง 2 วิธีให้ผลผลิตไม่แตกต่างกันคือเฉลี่ย 23.4 กก./ต้น และสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ
กระท้อน พบว่าวิธีที่ให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญ คือวิธีการใส่ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น + น้ำหมักชีวภาพ ซึ่งให้ผลผลิตเฉลี่ย 109.9 กิโลกรัม/ต้น
ผลตอบแทนส่วนเพิ่ม (marginal rate return :MRR)
จากผลการวิเคราะห์ผลตอบแทนส่วนเพิ่ม ซึ่งกำหนดให้การใช้ปุ๋ยเคมี 100 % เป็นวิธีที่นำมาเปรียบกับการใช้ปุ๋ยอื่นๆร่วมกับปุ๋ยเคมี พบว่า การใช้ปุ๋ยมะม่วง มีวิธีการใช้ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น เพียงวิธีเดียวที่ให้อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มเป็นบวกคือ 462 % การใช้ปุ๋ยละมุด มีวิธีใส่ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ และ ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ที่ให้อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มเป็นบวกคือ 682 และ 247 % และการใช้ปุ๋ยกระท้อน ทุกวิธีให้อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มเป็นบวกและมีค่าสูงคือการใช้
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ มีค่าอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 4818 % การใช้ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ มีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 1786 % การใช้ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น มีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 437 % การใช้ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น มีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม 274 % (ตาราง 59-62)
จากผลการทดลองสรุปได้ว่าวิธีการใช้ปุ๋ยอื่นๆร่วมกับปุ๋ยเคมี ในการผลิตมะม่วงคือการใช้ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น การผลิตละมุดมีใช้วิธีใส่ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ หรือ ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ และการผลิตกระท้อนการใช้ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ ซึ่งการใช้ปุ๋ยดังกล่าวให้ผลผลิตแตกต่างจากวิธีอื่นอย่างมีนัยสำคัญและมีอัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มสูง
ตาราง 59 ผลผลิตไม้ผลที่ใส่ปุ๋ยแบบต่างๆ (กก./ต้น)
|
กรรมวิธี
|
มะม่วง |
ละมุด |
กระท้อน |
||||||
|
ปี2545 |
ปี2546 |
เฉลี่ย |
ปี2545 |
ปี2546 |
เฉลี่ย |
ปี2545 |
ปี2546 |
เฉลี่ย |
|
|
ปุ๋ยเคมี 100 % |
24.4 ab |
4.7 |
14.6 |
10.6b |
23.6 |
17.1 |
39.6bc |
70.8b |
55.2 |
|
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น |
42.2a |
7.4 |
24.8 |
13.5b |
22.5 |
18.0 |
57.8ab |
70.8b |
64.3 |
|
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น |
20.6ab |
7.8 |
14.2 |
15.9b |
20.4 |
18.2 |
92.6a |
79.7b |
86.2 |
|
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ |
7.3b |
3.4 |
5.4 |
20.2ab |
21.3 |
20.8 |
27.0c |
129.3a |
78.2 |
|
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ |
3.7b |
7.7 |
5.7 |
26.6a |
27.7 |
27.2 |
116.6a |
103.2a |
109.9 |
|
เฉลี่ย |
19.6 |
6.1 |
12.9 |
17.4 |
23.1 |
20.3 |
66.7 |
90.8 |
78.8 |
|
sig CV |
.048* 21.6 |
.096 ns 53.0 |
|
.031* 44.1 |
.156 ns 22.3 |
|
.000** 33.1 |
.042* 40.0 |
|
*ค่าเฉลี่ยที่ตามด้วยตัวอักษรที่เหมือนกันไม่แตกต่างกันทางสถิติโดยวิธี DMRT ที่ระดับความเชื่อมั่น 95 %
**ค่าเฉลี่ยที่ตามด้วยตัวอักษรที่เหมือนกันไม่แตกต่างกันทางสถิติโดยวิธี DMRT ที่ระดับความเชื่อมั่น 99 % ns ค่าเฉลี่ยไม่แตกต่างกันทางสถิติ
ตาราง 60 การวิเคราะห์อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มการใช้ปุ๋ย มะม่วง
|
กรรมวิธี |
ต้นทุน ผันแปร (บาท/ต้น) |
ต้นทุน ส่วนเพิ่ม (บาท/ต้น) |
ผลผลิต กิโลกรัม/ต้น |
รายได้ (บาท/ต้น) |
รายได้สุทธิ (บาท/ต้น) |
รายได้สุทธิ ส่วนเพิ่ม (บาท/ต้น) |
MRR % |
|
ปุ๋ยเคมี 100 % |
27 |
0 |
14.6 |
291.0 |
264.0 |
|
|
|
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ |
34 |
7 |
5.4 |
107.0 |
73.0 |
-191.0 |
-2729 |
|
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น |
63.5 |
36.5 |
24.8 |
496.0 |
432.5 |
168.5 |
462 |
|
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ |
70.5 |
43.5 |
5.7 |
114.0 |
43.5 |
-220.5 |
-507 |
|
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น |
113.5 |
86.5 |
14.2 |
284.0 |
170.5 |
-93.5 |
-108 |
อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่ม = รายได้สุทธิส่วนเพิ่มx100
ต้นทุนที่เพิ่ม
ตาราง 61 การวิเคราะห์อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มการใช้ปุ๋ย กระท้อน
|
กรรมวิธี |
ต้นทุน ผันแปร (บาท/ต้น) |
ต้นทุน ส่วนเพิ่ม (บาท/ต้น) |
ผลผลิต กิโลกรัม/ต้น |
รายได้ (บาท/ต้น) |
รายได้สุทธิ (บาท/ต้น) |
รายได้สุทธิ ส่วนเพิ่ม (บาท/ต้น) |
MRR % |
|
ปุ๋ยเคมี 100 % |
27 |
0 |
55.2 |
828.0 |
801.0 |
|
|
|
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ |
34 |
7 |
78.2 |
1172.3 |
1138.3 |
337.3 |
4818 |
|
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น |
63.5 |
36.5 |
64.3 |
964.5 |
901.0 |
100.0 |
274 |
|
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ |
70.5 |
43.5 |
109.9 |
1648.5 |
1578.0 |
777.0 |
1786 |
|
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น |
113.5 |
86.5 |
86.2 |
1292.3 |
1178.8 |
377.8 |
437 |
ตาราง 62 การวิเคราะห์อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มการใช้ปุ๋ย ละมุด
|
กรรมวิธี |
ต้นทุน ผันแปร (บาท/ต้น) |
ต้นทุน ส่วนเพิ่ม (บาท/ต้น) |
ผลผลิต กิโลกรัม/ต้น |
รายได้ (บาท/ต้น) |
รายได้สุทธิ (บาท/ต้น) |
รายได้สุทธิ ส่วนเพิ่ม (บาท/ต้น) |
MRR % |
|
ปุ๋ยเคมี 100 % |
27 |
0 |
17.1 |
256.5 |
229.5 |
|
|
|
ปุ๋ยเคมี 100 % + น้ำหมักชีวภาพ |
34 |
7 |
20.8 |
311.3 |
277.3 |
47.8 |
682 |
|
ปุ๋ยเคมี 50%+ ปุ๋ยคอก 50 กก/ต้น |
63.5 |
36.5 |
18.0 |
270.0 |
206.5 |
-23.0 |
-63 |
|
ปุ๋ยเคมี 50 % + ปุ๋ยคอก50 กก/ต้น+น้ำหมักชีวภาพ |
70.5 |
43.5 |
27.2 |
407.3 |
336.8 |
107.3 |
247 |
|
ปุ๋ยเคมี50%+ปุ๋ยอินทรีสำเร็จรูป 50 กก/ต้น |
113.5 |
86.5 |
18.2 |
272.3 |
158.8 |
-70.8 |
-82 |