การจัดระบบการปลูกพืชแซมไม้ผลบนร่องสวน

ผลการศึกษาระบบการปลูกพืชแซมไม้ผลบนร่องสวน พบว่าสามารถปลูกพืชแซมได้เป็น

ระยะเวลา 4 ปี โดยพื้นที่ปลูกพืชแซมระหว่างแถวไม้ผลจะลดลงตามจำนวนอายุของมะม่วงที่มากขึ้น คือ มีระยะระหว่างแถวที่ปลูกพืชแซมกว้าง  4 , 4 , 3 และ 2 เมตร หรือ มีพื้นที่ปลูก 640 , 640 , 480 และ 320

ตารางเมตร/ไร่ ในปีที่1 , 2 , 3 และ4  ตามลำดับ   การจัดระบบการปลูกพืชแซมไม้ผลทั้ง 6 ระบบคือ ระบบคะน้า – พริก , คะน้า - มะเขือ , แตงกวา – ข้าวโพดหวาน , สับปะรด , กล้วย และ อ้อยคั้นน้ำ  สรุปผลการดำเนินงานได้ดังนี้

2.1 การจัดระบบการปลูกพืช และการให้ผลผลิต

2.1.1 ระบบ คะน้า – พริก   

การจัดระบบการปลูกพืช   คะน้า – พริก - คะน้า

ช่วงอายุปลูก  คะน้ามีช่วงอายุปลูกเฉลี่ย 40 วัน ส่วนพริกมีช่วงอายุเฉลี่ย 150 วัน

ปฏิทินการปลูกพืช  ปลูกคะน้า ช่วงเดือนมกราคม - กุมภาพันธ์  ปลูกพริกเดือน มีนาคม  - กรกฎาคม และ คะน้ารุ่นที่ 2 เดือน สิงหาคม - กันยายน (เดือน ตุลาคม - ธันวาคม มีฝนตกชุกพืชมักได้รับความเสียหาย)

การผลิต               

การปลูกคะน้าในพื้นที่ร่องสวนดินเหนียวจัดที่ดินมีการจับตัวเป็นก้อนแข็ง มีผลทำให้คะน้ามีการเจริญเติบโตได้ในระดับปานกลาง  ปัญหาสำคัญที่ควรระวังคือการระบาดของแมลงในการปลูกคะน้าช่วงที่สอง จึงควรมีการตรวจนับแมลงอย่างสม่ำเสมอ ส่วนพริกเจริญเติบโตได้ดีมาก เริ่มเก็บเกี่ยวเมื่ออายุ 80-90 วัน ระยะเวลาเก็บเกี่ยว 60-90 วัน พบปัญหาโรคกุ้งแห้งบ้างเล็กน้อย

ผลผลิต

คะน้าให้ผลผลิต 2,660 , 2,400 , 1,607 และ 500 กิโลกรัม/ไร่ ส่วน พริก ให้ผลผลิต 499 , 497 , 480 และ205 กิโลกรัม/ไร่ ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ ผลผลิตรวมตลอดช่วงการปลูกพืชแซมไม้ผล ของคะน้า 7,167 และพริก 1,681 กิโลกรัม/ไร่ 

ศักยภาพการให้ผลผลิต

ในช่วงปีที่ 3 และ4 ไม้ผลมีทรงพุ่มค่อนข้างกว้างทำให้ส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของพืชแซม คือ คะน้าให้ผลผลิตลดลง ส่วนพริกได้รับผลกระทบมากในปีที่ 4 ศักยภาพการให้ผลผลิตพบว่า คะน้าสามารถให้ผลผลิต 3,360 , 3,040 , 2,720 และ 1,280  กิโลกรัม/ไร่/รุ่น และพริกให้ผลผลิต 1,280 ,1,280 , 1600 และ 960 กิโลกรัม/ไร่/รุ่น ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ  ( ศักยภาพการผลิต ประเมินจากการผลิตพืชในพื้นที่ปลูก1,600 ตารางเมตร)

2.1.2 ระบบ คะน้า – มะเขือ  

การจัดระบบการปลูกพืช    มีแนวทางการผลิตในรอบปีได้ 2 แบบคือ คะน้า - มะเขือ - คะน้า  หรือปลูก คะน้า  - มะเขือ – มะเขือ(ตัดต้นตอ เลี้ยงต้นใหม่)

ช่วงอายุปลูก  คะน้ามีอายุปลูก 40 วัน ส่วนมะเขือมีอายุตลอดฤดูปลูก 120 วัน

ปฏิทินการปลูกพืช ปลูกคะน้าช่วงเดือน มกราคม – กุมภาพันธ์ ปลูกมะเขือ เดือน มีนาคม  - มิถุนายน และปลูกคะน้า รุ่นต่อไป หรือตัดต้นมะเขือให้แตกใหม่

การผลิต

มะเขือเจริญเติบโตได้ดีมาก เริ่มเก็บเกี่ยวเมื่ออายุ 50-60 วัน ระยะเวลาเก็บเกี่ยวประมาณ 60 วัน ไม่พบการทำลายของหนอนเจาะผล ส่วนคะน้ามีการผลิตเช่นเดียวกับระบบแรก

ผลผลิต

คะน้าให้ผลผลิต 2,745 , 2,800 , 1,185 และ 400 กิโลกรัม/ไร่ มะเขือ ให้ผลผลิต 1,633 , 1,120 , 4,566 และ 1,520 กิโลกรัม/ไร่ ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับผลผลิตรวมตลอดช่วงการปลูกพืชแซมไม้ผล

ของคะน้า 7,130 และมะเขือ 8,839 กิโลกรัม/ไร่ 

ศักยภาพการให้ผลผลิต

คะน้าได้รับผลกระทบเช่นเดียวกับระบบแรก แต่มะเขือไม่ได้รับผลกระทบจากร่มเงาไม้ผล คือ คะน้าสามารถให้ผลผลิต 3,360  , 3,360 , 1920 และ 960  กิโลกรัม/ไร่/รุ่น ส่วนมะเขือให้ผลผลิต 4,160 , 2,880 , 7,680 และ 7,680 กิโลกรัม/ไร่/รุ่น ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ  ทั้งนี้ผลผลิตมะเขือในปีที่ 3 สูงกว่าปีอื่นๆเนื่องจากหลังเก็บเกี่ยวครั้งที่ 1 แล้วมีการตัดต้นมะเขือให้แตกหน่อใหม่เพื่อเก็บผลผลิตรุ่นที่ 2

2.1.3           ระบบ แตงกวา – ข้าวโพดหวาน

การจัดระบบการปลูกพืช  แตงกวา – ข้าวโพดหวาน – แตงกวา – ข้าวโพดหวาน – แตงกวา

ช่วงอายุปลูก  แตงกวา มีอายุเฉลี่ย 50 วัน ส่วน ข้าวโพดหวานมีอายุเฉลี่ยตลอดฤดูปลูก 76 วัน

ปฏิทินการปลูกพืช  ปลูกแตงกวา  เดือนมกราคม - กุมภาพันธ์  ข้าวโพดหวาน มีนาคม –

พฤษภาคม  แตงกวารุ่นที่ 2 พฤษภาคม - กรกฎาคม ข้าวโพดหวานรุ่นที่ 2 กรกฎาคม - ตุลาคม และ แตงกวารุ่นที่ 3  ตุลาคม - พฤศจิกายน 

การผลิต

แตงกวาเจริญเติบโตทางลำต้นได้ดีตลอดช่วงปลูก แต่มีข้อควรระวังคืออาการเฝือใบจากการได้รับน้ำมากเกินไปในการปลูกรุ่นที่ 3  ซึ่งแก้ไขด้วยการลดปริมาณและความถี่การให้น้ำชลประทานลง เริ่มเก็บผลผลิตเมื่ออายุ 35-40 วัน ระยะเวลาการเก็บผลผลิตประมาณ 14 วัน ส่วนข้าวโพดหวาน เจริญเติบโตได้ดีเช่นกัน ทั้งสองพืชไม่พบปัญหาโรคแมลง

ผลผลิต

แตงกวาให้ผลผลิต 5,652 , 4,712 , 3,485 และ 1,260 กิโลกรัม/ไร่ ข้าวโพดหวาน ให้ผลผลิต 9,880 , 8,950 , 5,918 และ3,175 ฝัก/ไร่ ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ ผลผลิตรวมตลอดช่วงการปลูกพืชแซมไม้ผล ของแตงกวา 15,107 กิโลกรัม/ไร่ และข้าวโพดหวาน 27,932 ฝัก/ไร่ 

ศักยภาพการให้ผลผลิต

แตงกวาและข้าวโพดหวานได้รับผลกระทบจากร่มเงาไม้ผลทำให้ผลผลิตลดลงเล็กน้อย คือแตงกวาสามารถให้ผลผลิต 4,640 , 4,000 , 3,840 และ 2080 กิโลกรัม/ไร่/รุ่น ส่วนข้าวโพดหวานให้ผลผลิต 12,320 , 11,200 , 9,920 และ 8,000 ฝัก/ไร่/รุ่น ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ

2.1.4 ระบบสับปะรด

ช่วงอายุปลูก  สับปะรดมีอายุเฉลี่ย 2 ปี

ปฏิทินการปลูกพืช ปลูกสับปะรดเก็บผลผลิตได้ 2 ครั้ง เมื่ออายุ 13 เดือน และอายุ 24 เดือน แล้วปลูกใหม่รุ่นที่ 2

การผลิต

สับปะรด เจริญเติบโตได้ดีเนื่องจากได้รับน้ำสม่ำเสมอ ปัญหาที่ควรระวังคือหนูทำลายผลผลิต จึงควรทำแปลงให้สะอาดไม่ให้เป็นที่หลบซ่อนของหนู

ผลผลิต

สับปะรดให้ผลผลิต 1,680 และ 1,220 กิโลกรัม/ไร่ ในปีที่  2 และ 4 ตามลำดับ ผลผลิตรวมตลอดช่วงการปลูกพืชแซมไม้ผล ของสับปะรด 2,900 กิโลกรัม/ไร่ 

ศักยภาพการให้ผลผลิต

สับปะรด ไม่ได้รับผลกระทบจากร่มเงาไม้ผล สามารถให้ผลผลิต 4,160 และ 4,000 กิโลกรัม/ไร่/รุ่น ในปีที่ 2 และ 4 ตามลำดับ น้ำหนักผลเฉลี่ย 1.7 กิโลกรัม/ผล ขนาดรอบผล 45 เซนติเมตร ความยาวผล 22 เซนติเมตร

2.1.5           ระบบกล้วย

ช่วงอายุปลูก  กล้วยมีอายุ 4 ปี

ปฏิทินการปลูกพืช ปลูกกล้วยเก็บผลผลิตครั้งแรกเมื่ออายุ 8 เดือน และสามารถเก็บเกี่ยวเป็นระยะจนหมดอายุปลูกในปีที่ 4

การผลิต

กล้วย เจริญเติบโตได้ดี ให้ผลผลิตสม่ำเสมอ ปัญหาที่พบคือการชะงักการเจริญเติบโตหลังผ่านช่วงน้ำท่วมในเดือน ธันวาคม ซึ่งจำเป็นต้องมีการทำร่องระบายน้ำในแปลงก่อนช่วงน้ำท่วม และตัดแต่งใบหลังจากน้ำท่วม

ผลผลิต

 กล้วยให้ผลผลิต  340 , 1,980 , 264 และ 808 หวี/ไร่ ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4ตามลำดับ ผลผลิตรวมตลอดช่วงการปลูกพืชแซมไม้ผล ของกล้วย 6,784 หวี/ไร่

ศักยภาพการให้ผลผลิต

กล้วย ไม่ได้รับผลกระทบจากร่มเงาไม้ผล สามารถให้ผลผลิต 800 , 4,960 , 960 และ 4,000 หวี/ไร่ ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ  การออกหวีพบว่ามีจำนวน 7 หวี/เครือ ทั้งนี้การให้ผลผลิตของกล้วยจะให้ผลผลิตแบบปีเว้นปีเนื่องจากช่วงปีที่ 1 และ3 ผลผลิตเกิดจากหน่อใหม่ที่เพิ่งเจริญเติบโต

2.1.6           ระบบอ้อยคั้นน้ำ

ช่วงอายุปลูก  อ้อยคั้นน้ำมีอายุเฉลี่ย 2 ปี

ปฏิทินการปลูกพืช  ปลูกอ้อยคั้นน้ำเก็บผลผลิต 3 รุ่น เมื่อ อายุ 8 เดือน , 17 เดือน และ 26 เดือน จึงปลูกใหม่

การผลิต

อ้อย เจริญเติบโตได้ดีมาก ไม่มีปัญหาโรคแมลง แต่พบอ้อยลำต้นคดงอและล้มเนื่องจากดินอ่อนตัว ลมแรง และเป็นลักษณะด้อยของพันธุ์สิงคโปร์ ซึ่งแก้ไขด้วยการใช้ไม้ปักพยุงลำต้นให้แข็งแรง

ผลผลิต

อ้อยคั้นน้ำให้ผลผลิต  9,600 , 11,160 , 4,372 และ 6,372 กิโลกรัม/ไร่ ในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ ผลผลิตรวมตลอดช่วงการปลูกพืชแซมไม้ผล ของอ้อยคั้นน้ำ 31,504 กิโลกรัม/ไร่

ศักยภาพการให้ผลผลิต

อ้อยคั้นน้ำ ไม่ได้รับผลกระทบจากร่มเงาไม้ผล สามารถให้ผลผลิต 24,000 , 28,640 , 14,560 และ31,840 กิโลกรัม/ไร่/รุ่นในปีที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ตามลำดับ ทั้งนี้ผลผลิตอ้อยคั้นน้ำจะแปรผันตามจำนวนต้นที่แตกหน่อเพิ่มขึ้น ในรุ่นที่ 2 และลดลงในรุ่นที่ 3  ส่วนปีที่ 4 เริ่มปลูกใหม่อีกครั้ง ซึ่งมีจำนวนต้น/กอ  7.3 , 9.0 , 3.4 และ 8.3 ต้น/กอ ตามลำดับ องค์ประกอบผลผลิตพบว่าให้น้ำหนักต้นเฉลี่ย 2.2 กิโลกรัม/ต้น น้ำหนักยอด 0.6 กิโลกรัม/ต้น ความยาวต้น 240 เซนติเมตร ความยาวปล้อง 12 เซนติเมตร ขนาดรอบปล้อง 12 เซนติเมตร(ตารางที่ 5)

2.2 ต้นทุนการปลูกพืชแซมไม้ผลบนร่องสวน

รายการต้นทุนการปลูกพืชแซมคิดจากค่าใช้จ่ายในการเตรียมดิน พันธุ์พืช ปุ๋ย และการให้น้ำ โดยต้นทุนการผลิตพืชอายุสั้นได้แก่คะน้า , พริก , มะเขือ , แตงกวา และ ข้าวโพดหวาน จะลดลงตามจำนวนพื้นที่ระหว่างแถวไม้ผลที่ลดลง ส่วนพืชอายุข้ามปีได้แก่ สับปะรด และอ้อยคั้นน้ำ ต้นทุนจะเพิ่มขึ้นเมื่อมีการปลูกพืชรุ่นใหม่ รายการใช้จ่ายสำคัญที่ทำให้ต้นทุนรวมสูงคือค่าต้นพันธุ์

รวมต้นทุนการผลิตตลอดช่วงปลูกเป็นพืชแซมไม้ผลระยะเวลา 4 ปี ในแต่ละระบบการปลูกพืชพบว่าระบบ แตงกวา – ข้าวโพดหวาน มีต้นทุนรวมสูงสุด รองลงมาคือ สับปะรด , อ้อยคั้นน้ำ ,ระบบคะน้า – พริก , มะเขือ – คะน้า และ กล้วย โดยมีต้นทุน 9,225 , 7,173 , 6,875 , 5,862 , 5,817 และ 2,390 บาท/ไร่ ตามลำดับ (ตารางที่ 6)

2.3 รายได้และรายได้สุทธิการปลูกพืชแซมไม้ผลบนร่องสวน

คะน้า , พริก , มะเขือ , แตงกวา , ข้าวโพดหวาน ,สับปะรด , กล้วย และอ้อยคั้นน้ำ มีราคาขายผลผลิตเฉลี่ย 6 , 50 , 5 , 4 , 2 , 4 , 6 และ 3 บาท/กิโลกรัม(ข้าวโพดหวาน บาท/ฝัก) ความเคลื่อนไหวของราคาสินค้าจะขึ้นกับช่วงฤดูกาลและปริมาณสินค้าในตลาด โดยสินค้าประเภทพืชผัก(คะน้า , พริก , มะเขือ , แตงกวา ) ภาวะราคาจะสูงในเดือน ตุลาคม-กุมภาพันธ์ เนื่องจากเป็นช่วงฝนตกชุก สินค้าในตลาดมีน้อย เพราะพื้นที่ส่วนใหญ่ปลูกผักไม่ได้ ส่วนสินค้าประเภทผลไม้( ข้าวโพดหวาน ,สับปะรด , กล้วย และอ้อยคั้นน้ำ)จะมีความเคลื่อนไหวราคาในทางกลับกัน ระดับความแตกต่างของราคาสูงสุดจะสูงกว่าราคาเฉลี่ยประมาณ 2 เท่า  ซึ่งพืชแซมแต่ละระบบให้รายได้และรายได้สุทธิดังนี้

2.3.1 ระบบคะน้า – พริก

รายได้

คะน้าและพริกมีรายได้รวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 43,002 และ 84,050 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 10,750.5 และ 21,012.5 บาท/ไร่/ปี ตามลำดับ

รวมทั้งระบบมีรายได้ 127,052 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 31,763 บาท/ไร่/ปี

รายได้สุทธิ

คะน้าและพริกมีรายได้สุทธิรวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 39,927และ 81,260 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 9,981.75 และ 20,315.75 บาท/ไร่/ปี ตามลำดับ

 รวมทั้งระบบมีรายได้สุทธิ 121,190 บาท/ไร่ในช่วงระยะเวลา 4 ปี หรือเฉลี่ย 30,297.5 บาท/ไร่/ปี

2.3.2 ระบบคะน้า - มะเขือ

รายได้

คะน้าและมะเขือมีรายได้รวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 42,780 และ 44,195  บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 10,695 และ 11,048.75 บาท/ไร่/ปี ตามลำดับ

รวมทั้งระบบมีรายได้ 86,975 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 21,743.75 บาท/ไร่/ปี

รายได้สุทธิ

คะน้าและ มะเขือ มีรายได้สุทธิรวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 39,705และ 41,453 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 9,926.25  และ 10,363.25 บาท/ไร่/ปี ตามลำดับ

 รวมทั้งระบบมีรายได้สุทธิ 81,158 บาท/ไร่ ในช่วงระยะเวลา 4 ปี หรือเฉลี่ย 20,289.5 บาท/ไร่/ปี

2.3.3 ระบบ แตงกวา – ข้าวโพดหวาน

รายได้

แตงกวาและข้าวโพดหวาน มีรายได้รวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 60,428 และ 55,846 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 15,107 และ 13,961.5 บาท/ไร่/ปี ตามลำดับ

รวมทั้งระบบมีรายได้ 116,274 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 29,068.5 บาท/ไร่/ปี

รายได้สุทธิ

แตงกวาและข้าวโพดหวาน มีรายได้สุทธิรวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 55,627และ 51,424 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 13,906.75 และ 12,856 บาท/ไร่/ปี ตามลำดับ

 รวมทั้งระบบมีรายได้สุทธิ 107,051 บาท/ไร่ ในช่วงระยะเวลา 4 ปี หรือเฉลี่ย 26,762.75 บาท/ไร่/ปี

2.3.4 ระบบสับปะรด

รายได้

สับปะรดมีรายได้รวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 11,600 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 2,900  บาท/ไร่/ปี

รายได้สุทธิ

สับปะรด มีรายได้สุทธิรวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 4,427 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 1,106.75 บาท/ไร่/ปี

2.3.5 ระบบกล้วย

รายได้

กล้วยมีรายได้รวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 20,352 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 4,490.5 บาท/ไร่/ปี

รายได้สุทธิ

กล้วย มีรายได้สุทธิรวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 17,962 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 4,490.5 บาท/ไร่/ปี

2.3.6 ระบบอ้อยคั้นน้ำ

รายได้

อ้อยคั้นน้ำมีรายได้รวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 94,512 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 23,628 บาท/ไร่/ปี

รายได้สุทธิ

อ้อยคั้นน้ำ มีรายได้สุทธิรวมตลอดช่วงปลูกแซมไม้ผล 4 ปี 87,637 บาท/ไร่ หรือเฉลี่ย 21,909.25 บาท/ไร่/ปี (ตารางที่ 7)

2.4 การใช้แรงงาน และค่าตอบแทนการใช้แรงงาน

การปลูกพืชแซมบนร่องสวน ที่แปรสภาพจากพื้นที่นาของเกษตรกรนั้น มีจุดมุ่งหมายที่จะเพิ่มรายได้เงินสด จากการใช้แรงงานที่มีอยู่ในครัวเรือน ซึ่งปกติแรงงานส่วนนี้จะใช้ในการทำนา หรือเป็นแรงงานว่างงานนอกฤดูกาลทำนา

กิจกรรมการปลูกพืชที่มีการคิดค่าการใช้แรงงานได้แก่ การย่อยดิน , ยกร่อง , เตรียมหลุม , ปลูก ถอนแยก , กำจัดวัชพืช , ใส่ปุ๋ย , ให้น้ำ และเก็บเกี่ยว ซึ่งพืชประเภทพืชอายุสั้นแต่ละแต่ละชนิดได้แก่ คะน้า , พริก , มะเขือ , แตงกวา และข้าวโพดหวาน จะมีการใช้แรงงานค่อนข้างสูงใกล้เคียงกัน โดยแตงกวามีการใช้แรงงานสูงเนื่องจากจำนวนรุ่นปลูก/ปี มีมากกว่าพืชอื่น ส่วนพืชอายุข้ามปีจะมีการใช้แรงงานค่อนข้างน้อย ยกเว้นอ้อยคั้นน้ำที่มีการใช้แรงงานสูงเนื่องจากมีกิจกรรมที่ปฏิบัติประจำคือการลอกกาบใบ และการให้น้ำ ซึ่งแต่ละระบบมีการใช้แรงงานและมีค่าตอบแทนการใช้แรงงานดังนี้

2.4.1 ระบบคะน้า – พริก

การปลูกคะน้าและพริก มีการใช้แรงงานตลอดช่วงการปลูกเป็นพืชแซมร่องสวนไม้ผล 4 ปี รวม 104 และ 126 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 26 และ 31.5 วันทำงาน/ปี โดยคิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงานรวม 383.9 และ 644.9 บาท/วันทำงาน

รวมทั้งระบบมีการใช้แรงงาน 230 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 57.5 วันทำงาน/ปี คิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงาน 526.9 บาท/วันทำงาน

2.4.2 ระบบคะน้า – มะเขือ

การปลูกคะน้าและมะเขือ มีการใช้แรงงานตลอดช่วงการปลูกเป็นพืชแซมร่องสวนไม้ผล 4 ปี รวม 104 และ 118 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 26 และ 29.5 วันทำงาน/ปี โดยคิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงานรวม 381.8 และ 350.9 บาท/วันทำงาน

รวมทั้งระบบมีการใช้แรงงาน 222 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 55.5 วันทำงาน/ปี คิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงาน 365.4 บาท/วันทำงาน

2.4.3 ระบบแตงกวา - ข้าวโพดหวาน

การปลูกแตงกวาและข้าวโพดหวาน มีการใช้แรงงานตลอดช่วงการปลูกเป็นพืชแซมร่องสวนไม้ผล 4 ปี รวม 175 และ 110 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 43.8 และ 27.5 วันทำงาน/ปี โดยคิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงานรวม 317.9 และ 467.5 บาท/วันทำงาน

รวมทั้งระบบมีการใช้แรงงาน 285 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 71.3 วันทำงาน/ปี คิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงาน 375.6 บาท/วันทำงาน

2.4.4 ระบบสับปะรด

การปลูกสับปะรด มีการใช้แรงงานตลอดช่วงการปลูกเป็นพืชแซมร่องสวนไม้ผล 4 ปี รวม 82 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 20.5 วันทำงาน/ปี โดยคิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงานรวม 54 บาท/วันทำงาน

2.4.5 ระบบกล้วย

การปลูกกล้วย มีการใช้แรงงานตลอดช่วงการปลูกเป็นพืชแซมร่องสวนไม้ผล 4 ปี รวม 97 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 24.3 วันทำงาน/ปี โดยคิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงานรวม 185.2 บาท/วันทำงาน

2.4.6 ระบบอ้อยคั้นน้ำ

การปลูกอ้อยคั้นน้ำ มีการใช้แรงงานตลอดช่วงการปลูกเป็นพืชแซมร่องสวนไม้ผล 4 ปี รวม 161 วันทำงาน หรือเฉลี่ย 40.3 วันทำงาน/ปี โดยคิดเป็นค่าตอบแทนการใช้แรงงานรวม 545.3บาท/วันทำงาน(ตารางที่ 8)

2.5. ผลกระทบของการปลูกพืชแซมต่อไม้ผลบนร่องสวน

การวัดการเจริญเติบโตของไม้ผลเมื่ออายุ 4 ปี หลังสิ้นสุดการปลูกพืชแซมพบว่า ไม้ผลมีการเจริญเติบโตแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดระหว่างไม้ผลที่มีการปลูกพืชแซม กับไม้ผลที่ไม่มีการปลูกพืชแซม คือ วัดรอบโคนต้น – ความกว้างทรงพุ่ม – ความสูงต้น ได้  53 – 417 – 399 และ 32 – 255 – 230 เซนติเมตร ในไม้ผลที่มีการปลูกพืชแซมและไม่ปลูกพืชแซม ตามลำดับ

ส่วนการเจริญเติบโตของไม้ผลที่ปลูกพืชแซมระบบต่างๆพบว่าวัดการเจริญเติบโตของรอบโคนต้น – ความกว้างทรงพุ่ม – ความสูงต้น ได้ดังนี้

2.5.1 ระบบคะน้า  – พริก                   วัดการเจริญเติบโตได้ 60 – 430 – 400 เซนติเมตร

2.5.2 ระบบคะน้า – มะเขือ                                วัดการเจริญเติบโตได้ 45 – 350 – 385 เซนติเมตร

2.5.3 ระบบ แตงกวา – ข้าวโพดหวาน            วัดการเจริญเติบโตได้ 58 – 485 – 540 เซนติเมตร

2.5.4 ระบบ สับปะรด                                          วัดการเจริญเติบโตได้ 52 – 450 – 410 เซนติเมตร

2.5.5 ระบบกล้วย                                                วัดการเจริญเติบโตได้ 53 – 392 – 410 เซนติเมตร

2.5.6 ระบบอ้อยคั้นน้ำ                                        วัดการเจริญเติบโตได้ 51 – 400 – 350 เซนติเมตร

(ตารางที่ 9)

2.6. ผลการวิเคราะห์ตัวอย่างดินบนร่องสวน

การเก็บตัวอย่างดินบนร่องสวน เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติทางเคมีของดิน จากการปลูกพืชระบบต่างๆ ตั้งแต่เริ่มปลูกพืชจนถึงการปลูกพืชในปีสุดท้ายผลปรากฏว่าสภาพทางเคมีของดินบนร่องสวนมีการเปลี่ยนแปลงดังนี้

2.6.1 ความเป็นกรดด่าง(pH)

ระดับความเป็นกรดด่างของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีสภาพความเป็นกรดเพิ่มขึ้นในปีที่ 4 คือมีการเปลี่ยนแปลงสภาพทางเคมีจากระดับกรดปานกลางถึงด่างอ่อน เป็นกรดปานกลางถึงเป็นกรดจัดมาก

( pH3.2 – 5.6)

2.6.2 อินทรีย์วัตถุ ( Organic matter)

ระดับอินทรีย์วัตถุของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนแปลงลดลงเล็กน้อยในปีที่ 4 คือมีระดับ อินทรีย์วัตถุอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ (0.50 – 1.03 %)

2.6.3 ไนโตรเจน (N)

ระดับไนโตรเจน ของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีปริมาณไนโตรเจนเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในปีที่ 4 คือมีไนโตรเจนอยู่ในระดับต่ำมาก (N. 0.03 – 0.05 %)

2.6.4 ฟอสฟอรัส (Available P)

ระดับฟอสฟอรัสของดินบนร่องสวน พบว่าดินในระบบ คะน้า – มะเขือ มีปริมาณ ฟอสฟอรัสเพิ่มสูงขึ้นหลายเท่า ขณะที่ดินปลูกอ้อยคั้นน้ำ มีปริมาณลดลงหลายเท่าเช่นกัน ดินที่มีฟอสฟอรัสสูงได้แก่ดินในระบบคะน้า – พริก และ คะน้า – มะเขือ ซึ่งมีปริมาณ ฟอสฟอรัส 985.0 และ1,107.0 ppm. ส่วนระบบอื่นๆยังมีระดับฟอสฟอรัสสูง ยกเว้นระบบกล้วยที่มีปริมาณต่ำ

2.6.5 โปแตสเซี่ยม (Available K)

ระดับโปแตสเซี่ยมของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนแปลงลดลงเล็กน้อยในปีที่ 4 ยกเว้นระบบอ้อยคั้นน้ำที่มีปริมาณลดลงค่อนข้างมาก แต่ยังอยู่ในระดับปานกลางถึงสูงมาก(K. 71 – 275 ppm.)

2.6.6 คาร์บอน (C)

ระดับคาร์บอนของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนแปลงลดลงเล็กน้อยในปีที่ 4 (C. 0.29 – 0.60%)

2.6.7 ความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวก (CEC.)

ระดับความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวกดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนแปลงลดลงเล็กน้อยในปีที่ 4 แต่ปริมาณยังอยู่ในระดับปานกลางถึงค่อนข้างสูง(CEC. 13.97 – 18.73 meq./100g)

2.6.8 ค่าประจุบวกที่เปลี่ยนแปลงได้ ( EC.)

 แคลเซี่ยม (Ca ⁺⁺)

ระดับค่าประจุบวกที่เปลี่ยนแปลงได้ของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยถึงปานกลาง(EC. 8.25 – 25.45 meq/100g)

แมกนีเซี่ยม (Mg**)

ระดับค่าประจุบวกที่เปลี่ยนแปลงได้ของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยถึงปานกลาง(EC.0.76 – 9.45 meq/100g)

โปแตสเซี่ยม (K*)

ระดับค่าประจุบวกที่เปลี่ยนแปลงได้ของดินบนร่องสวนส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นเล็กน้อย(EC. 0.43 – 0.68 meq/100g)

การเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินบนร่องสวนที่มีการปลูกพืชแซมเมื่อเปรียบเทียบกับดินไม่ปลูกพืชแซม และดินนาบริเวณใกล้เคียงพบว่าการปลูกพืชแซมทำให้ดินมีคุณสมบัติทางเคมีที่ดีกว่า

(ตารางที่ 10)