ศักยภาพการให้ผลผลิตของมะม่วงพันธุ์ต่างๆที่ปลูกบนร่องสวนและการตอบสนองต่อปริมาณน้ำในคูร่องสวน

มะม่วงที่เกษตรกรในพื้นที่สนใจมากมีอยู่ 3 พันธุ์คือ มะม่วงพันธุ์น้ำดอกไม้ เขียวเสวย และมะม่วง

เบา ซึ่งเป็นไม้ผลที่ปรับตัวได้ดีในการปลูกบนร่องสวน และด้วยสภาพร่องสวนที่มักพบปัญหาการขาดน้ำเป็นบางช่วง จึงได้ทำการศึกษาการให้ผลผลิตของมะม่วงแต่ละพันธุ์พร้อมกับศึกษาการตอบสนองต่อช่วงการขาดน้ำโดยงดการให้น้ำบนผิวดินและสูบน้ำออกจากคูร่องสวน 3 ช่วง คือ ช่วงเดือน มีค-เมย ,พค- มิย และ กค- สค.  ทดลองในพื้นที่ร่องสวนขนาดกว้าง 10 เมตรคูน้ำกว้าง 4 เมตร ลึก 1.5 เมตร ปลูกมะม่วง 2 แถวคู่ระยะ 6 เมตร อายุ 8 ปีเท่ากัน สรุปผลการทดลองดังนี้

                1. มะม่วงน้ำดอกไม้ ระยะเวลาออกดอก-เก็บผลผลิต 105-110 วัน

                ปี2544

ช่วงงดการให้น้ำเดือนมีค.-เมย.        มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือนมีค. , พค. มิย. กค. และ สค. มากที่สุดเดือน พค รวม 9.9 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย.        มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือนมีค., พค.มิย,สค. และ  ธค มากที่สุดเดือนพค. รวม 14.5 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน พค. มิย กค. และ ธค มากที่สุดเดือนพค. รวม 9.1 กก./ต้น

                ปี2545

ช่วงงดการให้น้ำเดือนมีค.-เมย.        มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน มิย. รวม 27.5 กก./ต้น

                ช่วงงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย.        มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือนมิย.มากที่สุดเดือน รวม 34.4 กก./ต้น

                ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน มิย. และ ตค มากที่สุดเดือน มิย. รวม 25 กก./ต้น

                ปี2546

ช่วงงดการให้น้ำเดือนมีค.-เมย.        มะม่วงให้ผลผลิตช่วงเดือน มิย   กค  กย และ ตค มากที่สุดเดือนมิย รวม 21.6 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย.        มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน มิย และ ตค มากที่สุดเดือน มิย. รวม 20.9   กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน พค มิย กย และ ตค มากที่สุดเดือนมิย. รวม 22.8   กก./ต้น

2.       มะม่วงเขียวเสวย ระยะเวลาการออกดอก-เก็บผลผลิต 105-110 วัน

                ปี2544   

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  มีค.-เมย.      มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน มิย. รวม 1.4 กก./ต้น

                ช่วงงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย.        มะม่วงให้ผลผลิตช่วงเดือนพค. และ สค. มากที่สุดเดือน สค. รวม 3.6 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน พค.  และ สค. กย. มากที่สุดเดือน พค. รวม 2.7 กก./ต้น

                ปี2545                   

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  มีค.-เมย.      มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน เมย. รวม 13.8 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย.        มะม่วงให้ผลผลิต ช่วงเดือน มิย. รวม 13.5 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิตช่วงเดือน เมย. และ มิย. มากที่สุดเดือน มิย. รวม 58.9 กก./ต้น

                ปี2546

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  มีค.-เมย.      มะม่วงให้ผลผลิตช่วงเดือน มิย กย และ ตค มากที่สุดเดือนเมย รวม 16.5  กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย.        มะม่วงให้ผลผลิตช่วงเดือน มิย กย และ ตค มากที่สุดเดือน มิย รวม 15.3   กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิตช่วงเดือน มิย และ ตค มากที่สุดเดือน มิย. รวม 4.0  กก./ต้น

3. มะม่วงเบา  ระยะเวลาจากออกดอก-เก็บผลผลิต 65-70 วัน

                ปี2544

ช่วงงดการให้น้ำเดือน มีค.-เมย.       มะม่วงให้ผลผลิต เดือนมีค. กค. สค. กย. และ ธค มากที่สุดเดือน กย รวม 32.1 กก./ต้น

                 ช่วงงดการให้น้ำเดือน  พค.-มิย.      มะม่วงให้ผลผลิต เดือนมีค., พค.,กค.สค. กย. พย. และ ธค มากที่สุดเดือน มีค รวม 38.7กก./ต้น

                ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค. มะม่วงให้ผลผลิตเดือนมีค. และ กค.- ธค มากที่สุดเดือนกย รวม 61.6 กก./ต้น

                 ปี2545  

ช่วงงดการให้น้ำเดือน มีค.-เมย.       มะม่วงให้ผลผลิต เดือนมีค เมย. , มิย. และ ตค มากที่สุดเดือน มิย รวม 18.1 กก./ต้น

                ช่วงงดการให้น้ำเดือน  พค.-มิย.       มะม่วงให้ผลผลิต เดือนมีค เมย. , มิย. และ ตค มากที่สุดเดือน เมย รวม 64.1 กก./ต้น

                ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิต เดือนเมย., มิย. และ ตค มากที่สุดเดือน ตค. รวม 39.2 กก./ต้น

 ปี2546  

ช่วงงดการให้น้ำเดือน มีค.-เมย.       มะม่วงให้ผลผลิต เดือน  พค  มิย      กค สค   กย และ พย มากที่สุดเดือน พค. รวม 49.2 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  พค.-มิย.       มะม่วงให้ผลผลิต  เดือนพต. มิย. กย. และ พย.  มากที่สุดเดือน พค  รวม 65.9 กก./ต้น

ช่วงงดการให้น้ำเดือน  กค.-สค.       มะม่วงให้ผลผลิตเดือน พค. และพย. มากที่สุดเดือน พค. รวม  30.4 กก./ต้น

                ผลการทดลองปี 2544-2546

                        1. มะม่วงน้ำดอกไม้

                        ระยะเวลาตั้งแต่ออกดอก-เก็บผลผลิต ประมาณ 105 -110 วัน การให้ผลผลิตของมะม่วง เฉลี่ย 3 ปี ให้ผลผลิตสูงสุด 34.4 กก./ต้น/ปี หรือ เฉลี่ย 20.6 กก./ต้น/ปี โดยผลผลิตส่วนใหญ่คือร้อยละ 74.8 ออกในเดือน มิย.  ร้อยละ 18.5 ออกเดือน พค. และกระจายในเดือนต่างๆรวม 6 เดือนอีกร้อยละ 6.7       

                        ด้านผลของการงดการให้น้ำปรากฏดังนี้

                        การงดการให้น้ำเดือน มีค.-เมย. มะม่วงให้ผลผลิตสูงสุด  27.5 กก./ต้น เฉลี่ย 19.7 กก./ต้น ผลผลิตส่วนใหญ่ออกเดือน มิย.  

                        การงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย. ผลผลิตสูงสุด  34.4 กก./ต้น เฉลี่ย 23.2 กก./ต้น ผลผลิตส่วนใหญ่ออกเดือน มิย.

                        การงดการให้น้ำเดือน กค.-สค. ผลผลิตสูงสุด  25.0 กก./ต้น เฉลี่ย  19.0 กก./ต้น ผลผลิตออกเดือน พค. และ มิย.

                        โดยรวมจะพบว่าช่วงเดือนให้ผลผลิตของมะม่วงน้ำดอกไม้จะไม่ตอบสนองต่อช่วงเดือนการงดการให้น้ำเนื่องจากการให้ผลผลิตจะพบว่าส่วนใหญ่มะม่วงให้ผลผลิตช่วง มีค ,พค-สค และ ธค ในปี 2544 และเดือน มิย ในปี 2545และ2546  เหมือนกันทั้ง 3 ช่วงสูบน้ำ การสูบน้ำจากคูร่องสวนจึงไม่มีผลต่อช่วงการให้ผลผลิต เมื่อเปรียบเทียบกับมะม่วงที่ไม่มีการสูบน้ำพบว่า ให้ผลผลิตช่วงเดือน มิย.  ซึ่งไม่แตกต่างกันซึ่งเป็นผลมาจากมีการกระจายตัวของฝนตลอดปีและในแต่ละช่วงการงดการให้น้ำจะมีฝนตกประมาณ 90 มิลลิเมตร/เดือน                        

                        2. มะม่วงเขียวเสวย

                        ระยะเวลาตั้งแต่ออกดอก-เก็บผลผลิต ประมาณ 105 -110 วัน การให้ผลผลิตของมะม่วง เฉลี่ย 3 ปี สูงสุด 58.9 กก./ต้น หรือ เฉลี่ย 14.4 กก./ต้น โดยผลผลิตส่วนใหญ่คือร้อยละ 56.3 ออกในเดือน มิย.  ร้อยละ 29.2  ออกเดือน เมย. และกระจายในเดือนต่างๆ 4 เดือนอีกร้อยละ 14.5    

                        ด้านผลของการงดการให้น้ำปรากฏดังนี้

                        การงดการให้น้ำเดือน มีค.-เมย. มะม่วงให้ผลผลิตสูงสุด  16.5 กก./ต้น เฉลี่ย 10.6 กก./ต้น ผลผลิตส่วนใหญ่ออกเดือน เมย. มิย.

                        การงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย. ผลผลิตสูงสุด  15.3 กก./ต้น เฉลี่ย 10.8 กก./ต้น ผลผลิตส่วนใหญ่ออกเดือน มิย. ตค. และกย.

                        การงดการให้น้ำเดือน กค.-สค. ผลผลิตสูงสุด  58.9 กก./ต้น เฉลี่ย  21.9 กก./ต้น ผลผลิตออกเดือน มิย. และ เมย.

                        โดยรวมจะพบว่าช่วงเดือนให้ผลผลิตของมะม่วงเขียวเสวยจะไม่ตอบสนองต่อช่วงเดือนการงดการให้น้ำเนื่องจาก การให้ผลผลิตจะพบว่าส่วนใหญ่มะม่วงให้ผลผลิตช่วง พค มิย และสค กย. ในปี 2544 และเดือน เมย กับ มิย ในปี 2545 มิย กับ กค. ในปี2546 เหมือนกันทั้ง 3 ช่วงสูบน้ำ การสูบน้ำจากคูร่องสวนจึงไม่มีผลต่อช่วงการให้ผลผลิต เมื่อเปรียบเทียบกับมะม่วงที่ไม่มีการสูบน้ำพบว่า ให้ผลผลิตช่วงเดือน มิย. ซึ่งไม่แตกต่างกัน

                        3. มะม่วงเบา 

                        ระยะเวลาตั้งแต่ออกดอก-เก็บผลผลิต ประมาณ 65-70 วัน การให้ผลผลิตของมะม่วง เฉลี่ย 3 ปี สูงสุด 65.9  กก./ต้น หรือ เฉลี่ย 44.3 กก./ต้น โดยผลผลิตกระจายตลอดปีคือร้อยละ 31.4 ออกในเดือน พค. ร้อยละ16.5  ออกเดือน มีค. ร้อยละ 16.3 เดือน ธค. และกระจายในเดือนต่างๆ 7 เดือนอีกร้อยละ  35.8

                        ด้านผลของการงดการให้น้ำปรากฏดังนี้

                        การงดการให้น้ำเดือน มีค.-เมย. มะม่วงให้ผลผลิตสูงสุด   49.2 กก./ต้น เฉลี่ย 33.1 กก./ต้น ผลผลิตกระจายตลอดปี

                        การงดการให้น้ำเดือน พค.-มิย. ผลผลิตสูงสุด 65.9 กก./ต้น เฉลี่ย 56.2 กก./ต้น ผลผลิตส่วนใหญ่กระจายตลอดปี  

                        การงดการให้น้ำเดือน กค.-สค. ผลผลิตสูงสุด 61.6  กก./ต้น เฉลี่ย43.7   กก./ต้น ผลผลิตกระจายตลอดปี

                        โดยรวมจะพบว่าช่วงเดือนให้ผลผลิตของมะม่วงเบาจะไม่ตอบสนองต่อช่วงเดือนการงดการให้น้ำเนื่องจากการให้ผลผลิตจะพบว่าส่วนใหญ่มะม่วงเบาให้ผลผลิตช่วง มีค, กค-สค และพย ธค ในปี 2544 และเดือน มีค เมย, มิย และตค ในปี 2545 และเดือน พค. กับ พย. ในปี2546 เหมือนกันทั้ง 3 ช่วงสูบน้ำ การสูบน้ำจากคูร่องสวนจึงไม่มีผลต่อช่วงการให้ผลผลิต เมื่อเปรียบเทียบกับมะม่วงที่ไม่มีการสูบน้ำพบว่า ให้ผลผลิตช่วงเดือน มีค สค พย และธค

                        4. รายได้       

                        ราคาขายที่ไร่นาของมะม่วงน้ำดอกไม้และเขียวเสวย มีราคาไม่แปรปรวนมากนักราคาเคลื่อนไหวอยู่ในช่วงแคบๆโดยมะม่วงเขียวเสวยจะมีราคาสูงกว่าเล็กน้อย ส่วนมะม่วงเบาราคาเคลื่อนไหวค่อนข้างแปรปรวนระหว่าง 2-20 บาท โดยแต่ละพันธุ์มีราคาเฉลี่ย 20 , 25 และ 10 บาท/กิโลกรัม คิดเป็นรายได้ เฉลี่ย 412 , 360 และ 443 บาท/ต้น/ปี หรือประมาณ 12,360 , 10,800 และ17,720  บาท/ไร่/ปี

                        สรุปผลการทดลอง 3 ปีจะพบว่ามะม่วงน้ำดอกไม้ให้ผลผลิตสูงสุด 34.4 กก./ต้น/ปี หรือ เฉลี่ย 20.6 กก./ต้น/ปี โดยผลผลิตส่วนใหญ่ออกในเดือน มิย. และ พค. ตามลำดับ   มะม่วงเขียวเสวย ให้ผลผลิตของมะม่วง เฉลี่ย 3 ปี สูงสุด 58.9 กก./ต้น หรือ เฉลี่ย 14.4 กก./ต้น โดยผลผลิตส่วนใหญ่ออกในเดือน มิย. และ เมย. ตามลำดับ มะม่วงเบาให้ผลผลิตของมะม่วง เฉลี่ย 3 ปี สูงสุด 65.9  กก./ต้น หรือ เฉลี่ย 44.3 กก./ต้น ผลผลิตกระจายตลอดปีโดยเฉพาะเดือน พค. มีค.และ ธค. ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบรายได้พบว่ามะม่วงเบาเป็นพันธุ์ที่ให้รายได้สูงที่สุดรองลงมาคือน้ำดอกไม้และเขียวเสวยตามลำดับ โดยช่วงเดือนให้ผลผลิตของมะม่วงทั้ง 3 พันธุ์จะไม่ตอบสนองต่อช่วงเดือนการงดการให้น้ำ ซึ่งแสดงว่าสภาพร่องสวนแบบต่างๆแม้มีสภาพการกักเก็บน้ำที่จะทำให้เกิดการขาดน้ำในบางช่วงนั้นไม่มีผลต่อการให้ผลผลิตของมะม่วงแตกต่างไปจากฤดูกาลปกติ (ตาราง 54-58)

ตาราง 54  ผลผลิตมะม่วงแต่ละพันธุ์ในแต่ละช่วงการสูบน้ำ

ตาราง 55 ผลผลิตมะม่วงน้ำดอกไม้ในแต่ละช่วงการสูบน้ำ