กิจกรรม การเพาะเห็ด
หลักการ การเพาะเห็ดเป็นกิจกรรมเสริมรายได้ที่ใช้เวลาระยะสั้น ไม่มีข้อจำกัดเรื่องสภาพพื้นที่เหมือนการปลูกพืชอื่น แต่ต้องเกษตรกรทั่วไปยังไม่นิยมเพาะเพราะเห็นว่าเป็นงานที่ยาก ขาดความรู้ ความเข้าใจ และขาดเชื้อเห็ด
วัตถุประสงค์ เพื่อสาธิต แนะนำและให้ความรู้ด้านการเพาะเห็ดเสริมรายได้ ตลอดจน
พัฒนาการเพาะเห็ดให้เป็นแหล่งเรียนรู้และบริการเชื้อเห็ด
ชนิดเห็ดที่ผลิต เห็ดนางฟ้า เห็ดฟาง
การเพาะเห็ดฟาง
ขั้นตอนการเพาะ เตรียมอุปกรณ์ที่ใช้ ได้แก่ขี้เลื่อย ผักตบชวาสับ ไม้แบบรูปสี่เหลี่ยมคางหมู
แผ่นพลาสติกสีดำ ไม้ไผ่สำหรับปักคลุมพลาสติก และน้ำ
วิธีการเพาะ
ใส่ขี้เลื่อยไม้ยางพาราซึ่งอิ่มตัวด้วยน้ำลงในไม้แบบ 1.5 กิโลกรัมหนา 3 เซนติเมตร
ใส่ผักตบชวาสับปนขี้เลื่อยเพียงบริเวณขอบประมาณ 1 กิโลกรัม กว้างไม่เกิน 10 เซนติเมตร
โรยทับด้วยเชื้อเห็ดฟางเป็นชั้นที่ 1ทำซ้ำจนครบ 8 ชั้น
การดูแล
รดน้ำให้ชุ่มตลอดแปลงและใช้ผ้าพลาสติกคลุมกอง หมั่นระบายอากาศเสียและความร้อนในแปลงออก ถ้าความชื้นน้อยให้พรมละอองน้ำลงบนพื้นดิน หรือบนแปลง
การเก็บดอก
เส้นใยเห็ดฟางจะเริ่มรวมตัวเป็นดอกเห็ดเล็กๆ เก็บดอกได้ภายใน 8-10 วัน เก็บได้ประมาณ 2-5 วัน ผลผลิต 1-1.5 กก./กอง รายได้40-60 บาท/กอง
การเพาะเห็ดนางฟ้า
1. การผลิตเชื้อเห็ดนางฟ้า
วัสดุ อุปกรณ์ หม้อนึ่งความดัน ตู้เขี่ยเชื้อ อาหารวุ้น พีดีเอ เมล็ดข้าวฟ่าง ดอกเห็ด อุปกรณ์ห้องปฏิบัติการ
ขั้นตอนการผลิตเชื้อเห็ดนางฟ้า
เตรียมอุปกรณ์ให้อยู่ในสภาพปลอดเชื้อ
เตรียมอาหารวุ้น(มันฝรั่ง+กลูโคส+วุ้น+น้ำ)
เตรียมดอกเห็ดที่สมบูรณ์ ทำความสะอาด ตัดเนื้อเยื่อใส่ในอาหารวุ้น
เตรียมเมล็ดข้าวฟ่าง ต้มสุก ใส่ขวดและนึ่งในหม้อความดัน
นำเชื้อในอาหารวุ้นใส่ลงในขวดข้าวฟ่าง เลี้ยงไว้จนเส้นใยเจริญเต็มขวด
นำไปใช้เพาะเห็ด
การเพาะ
วัสดุอุปกรณ์ อาหารเพาะ หัวเชื้อเห็ด ถุงพลาสติกทนร้อน คอพลาสติก สำลี ยางรัด ถังนึ่ง โรงเรือนหรือสถานที่บ่มเส้นใยและเปิดดอก
ขั้นตอนการเพาะ
เตรียมอาหารเพาะ โดยใช้ส่วนผสมขี้เลื่อยแห้ง100 กก. รำละเอียด 3-5 กก. ดีเกลือ 0.2 กก
ปูนขาว 1 กก.หรือเติมด้วยน้ำตาลทราย 2-3 กก. ผสมน้ำให้มีความชื้น 60-70% คลุกผสมให้ทั่ว
บรรจุอาหารเพาะลงในถุงพลาสติกทนร้อน กดให้แน่นตึง
รวบปากถุงบีบอากาศออก สวมคอพลาสติก รัดยางให้แน่น
อุดด้วยสำลี หุ้มทับด้วยฝาครอบพลาสติก
นำไปนึ่งฆ่าเชื้อ 2-3 ชั่วโมง
ทิ้งไว้ให้ถุงเย็น
ใส่เชื้อที่เลี้ยงในเมล็ดข้าวฟ่างถุงละ10-15 เมล็ด
พักบ่มเส้นใยจนเส้นใยเห็ดเริ่มรวมตัวกันใช้เวลา1-2เดือน
การเปิดดอก
นำไปเปิดถุงให้ออกดอกในโรงเรือนรักษาอุณหภูมิความชื้นพอเหมาะ
หลังเปิดถุง 7 วันจะเริ่มเก็บเห็ดได้ ระยะเก็บเกี่ยวประมาณ 2-3 เดือน